Akwarium Triamonda

Nawożenie

[Ramki] [Menu / Opis zawartości] [Start]
Uwaga! Proszę eksperymentować z rozwagą... początek aktualizacji na dole strony :)
Celem nawożenia jest uzyskanie optymalnych stężeń poszczególnych mikro i makroelementów w tkankach roślin. Część pierwiastków dostaje się do akwarium wraz z pokarmem, inne podczas podmiany wody, pozostałe wraz z nawozem.

Niestety, bardzo trudno jest ustalić skład idealnego nawozu dla danych warunków. Musimy pamiętać, iż praktycznie w każdym mieście woda ma inny skład łatwo więc wytłumaczyć różnice w sukcesach hodowli poszczególnych akwarystów. Ponadto uwzględniając szeroką gamę dostępnych pokarmów, różne oświetlenie, zarybienie oczywistym wydaje się fakt, że każde akwarium, jest zupełnie niepowtarzalnym środowiskiem. Jeśli uświadomimy sobie, że wymagania roślin bywają różne ... to zdamy sobie sprawę, że problem nawożenia jest bardzo złożony i trudny, a firmowe preparaty często nie pozwolą uzyskać pożądanych rezultatów. Można jednak spróbować określić pewne optymalne stężenia substancji, które będziemy starali się uzyskać.
Nazwasymbolmg/kgfunkcjawzględna liczba atomów
azotN15000białka, aminokwasy1000000
fosforP2000kwasy nukleinowe, ATP60000
potasK10000katalityczna, transport jonów250000
wapńCa5000ściana komórkowa125000
magnezMg2000 część chlorofilu80000
siarkaS1000aminokwasy30000
żelazoFe100synteza chlorofilu2000
miedźCu6składnik enzymów100
manganMn50aktywator enzymów1000
cynkZn20aktywator enzymów300
borB20składnik ściany komórkowej2000
molibdenMo1przyswajanie azotu1
chlorCl100reakcja fotosyntezy3000
Jak widać niektóre z powyższej tabeli zawartość pierwiastków w roślinach jest różna i waha się w szerokim zakresie (np. azotu jest milion razy więcej niż molibdenu, jeśli porównamy stosunki wagowe
Próba naśladowania tych proporcji w wodzie nie zakończy się sukcesem, ponieważ rośliny posiadają zdolność aktywnego transportu substancji a przyswajanie zależy często od warunków środowiska (np. od zawartości innych jonów - np. nadmiar magnezu hamuje wchłanianie potasu).
Ponadto w zbiorniku roślinnym często znajdują się ryby, które są wrażliwe na niektóre jony w stężeniach znacznie niższych, niż zapewniające szybki wzrost roślin.

Do hodowli hydroponicznych stosuje się następujące stężenia:
symbolstężenie (ppm)
K200
P40
N150
Ca200
S50
Mg50
B0,3
Cu0,05
Fe2,5
Mn0,5
Mo0,05
Zn0,05

(Dane na podstawie informacji z internetu: patrz linki)
Tropica Master Grow:
skład w %wagowych stężenie (ppm)*

K+ 0,79 3,16
Mg2+ 0,39 1,56
S 1,01 4,04
B 0,004 0,016
Cu 0,006 0,024
Fe 0,07 0,28
Mn 0,04 0,16
Mo 0,002 0,008
Zn 0,002 0,008
* - Docelowe stężenia jonów przy dawkowaniu wg producenta przy podmianie 25% na 2 tygodnie, miękka woda

W moim akwarium powyższe stężenie nie spowodowały istotnego przyśpieszenia wzrostu roślin, ponieważ potrzeby roślin były wyraźnie wyższe. Być może wchłanianie mikroelementów przez rośliny było tak szybkie, że stężenia w sposób istotny spadły, co uniemożliwiło roślinom słabszym na dostateczny dowóz pierwiastków. Odpowiedź może być jednak inna. Zastosowałem zwykłe sole, jedynie żelazo było w postaci chelatu. Wyjaśnienie co się stało z chemicznego punktu widzenia znajduje się tutaj.
Pokon - nawóz przeciwko chlorozie
Przez kilka miesięcy eksperymentowałem z tym nawozem. Wyniki były ciekawe, lecz nie do końca satysfakcjonujące. Analizując skład tego nawozu:
Pierwiastek% wagowystężenie *Tropica Master Growporównanie**
B 0,2 0,083 0,016 5,19
Cu 0,5 0,208 0,024 8,65
Fe 0,3 0,125 0,28 0,44
Mn 0,5 0,208 0,16 1,30
Mo 0,02 0,008 0,008 1,04
Zn 0,5 0,208 0,008 25,96
Co 0,02
* - po zastosowaniu dawki 17.5 ml tygodniowo przy 100% podmianie wody tygodniowo
** w porównaniu do Tropica Master Grow

możemy zauważyć, że zawiera on stosunkowo dużo miedzi. Często można się spotkać z twierdzeniem, że związki miedzi są bardzo toksyczne dla ryb. Czasami preparaty miedzi sprzedawane są jako środki do zwalczania ślimaków... całkowicie bezpieczne dla ryb i roślin. Oczywiście nie należy tutaj zbytnio wierzyć zapewnieniom producentów, jednakże w testowym zbiorniku, w którym osiągnięto stężenie 0.2 ppm ślimaki miały się całkiem dobrze. Można więc przyjąć, że to stężenie jest bezpieczne. Warto jednak zwrócić uwagę, na fakt iż miedź w postaci chelatu jest znacznie mniej toksyczna od zwykłej czystej soli Cu.

Nadzieje... Symfonia złota
Mieszanka mikroelementów i magnezu. Mikroelementy w postaci chelatu amonowersenianowego.
Skład:
%wag dla Fe=0,28 porównanie do TMG TMG
K+

0

0,0000

0,00

3,16
Mg2+

10

2,3333

1,50

1,56
S

0

0,0000

0,00

4,04
B

0,2

0,0467

2,92

0,016
Cu

0,16

0,0373

1,56

0,024
Fe

1,2

0,2800

1,00

0,28
Mn

0,7

0,1633

1,02

0,16
Mo

0,03

0,0070

0,88

0,008

Zn

0,2

0,0467

5,83

0,008

Co

0,004

0,0009
Jak widać, skład jest bardzo zbliżony do Tropica Master Grow, a występujące różnice wydają się nieistotne. Wystarczy więc zastosować Symfonię złotą łącznie z K2SO4 i otrzymamy pełnowartościowy nawóz. Symfonia jest nawozem w postaci sypkiej.
U producenta 1 kg [16.03.2000] kosztował 7,5 pln. 1 kg nawozu wystarczy na przygotowanie ok. od 42 857 litrów (dla Fe=0.28 ppm) do 120 000 litrów wody (dla Fe = 0.1 ppm). Koszt 1 kg K2SO4 nie powinien przekroczyć kilku pln (do kupienia w sklepach ogrodniczych, supermarketach (np. OBI) lub w hurtowniach chemicznych).
Przy zastosowaniu równych ilości K2SO4 i Symfonii złotej (wagowych) otrzymujemy stężenie K+ ok. 4 ppm (Fe = 0.1 ppm) - 10 ppm (Fe = 0.28 ppm). Stosując wysokie stężenia potasu (do 20 ppm) nie zauważyłem negatywnych efektów dla wzrostu roślin czy pojawiania się glonów. Można zatem przyjąć, że uzyskiwane stężenie 4-10 ppm jest odpowiednie.
Porównanie cen przygotowania 1000 litrów wody akwariowej prowadzi do ciekawych wniosków. Nawozy firmowe (np. Tetra Plantamin, której skład jest tajemnicą!) są ok. 300 razy droższe :)
Wymieniam 400-600 litrów wody tygodniowo, łatwo zatem zrozumieć, dlaczego tak się rozpisuje.
Jak dozować ?
Korzystając ze skryptu (wyjaśnienia i wyprowadzenia znajdują się na stronie Systemy zamknięte możemy to bardzo łatwo policzyć.
Celem jest dobranie takiej ilości nawozu, aby uzyskać stężenie Fe=0.1 - 0.28 ppm.
Stężenie Fe w nawozie wynosi 1,2 %.
Stężenie Fe w wodzie kranowej przyjmijmy za 0 ppm (ponieważ Fe występuje tu w formie utlenionej).
[Jeśli w zbiorniku znajduje się dużo roślin, obliczenia będą dalekie od rzeczywistości. Należy posłużyć się np. odpowiednim testem Fe i dawki dobrać doświadczalnie.]
[W polach wstawiamy liczby oddzielając części dziesiętne kropką nie przecinkiem.]
Obliczenia:
Stężenie X w kranie (Co): mg/l
Stężenie X w nawozie (Cn): %
Ilość wody wlewanej do akwarium (Vkranowa/dt): l/tydzień
Szybkość parowania (Vparowanie/dt): l/tydzień
Ilość dodawanego nawozu (Vnawóz/dt): g/tydzień
Stężenie X w akwarium (C): mg/l

Symfonia zawiera pierwiastki w postaci chelatu. Związkiem chelatującym jest wersenian amonu C2H4N2(CH2COO)4(NH4)2H2, który stanowi 87.5% wagowych nawozu. 100g substancji zawiera więc ok 9 g NH4+ co odpowiada ok. 30 g NO3-. (Symfonia polowa - podobna składem do złotej jako czynnik chelatujący zawiera kwas cytrynowy). Dodanie dawki pozwalającej uzyskać 0.1 ppm Fe wiąże się ze wzrostem NH3 do 0.735 ppm. Oczywiście przy wydajnym filtrze biologicznym NH3 szybko zostanie przetworzony do NO3-. Nawóz należy jednak uznać za niebezpieczny. Mam nadzieję, że Symfonia polowa będzie dobrze spełniać swoje zadanie, jednakże cytrynian, który jest chelatorem w tym nawozie, gorzej wiąże kationy od wersenianu.
Pomyłki... małe i duże. [kwiecień 2000 ?]
Jak wspominałem, diagnozowanie objawów niedoborów mikro i makroelementów na podstawie wyglądu roślin jest trochę skomplikowane i mało miarodajne. Ostatnio doszedłem do wniosku, że wyraźne przyspieszenie wzrostu niektórych roślin (szczególnie wgłębki i moczarki) po suplementacji kwasem borowym, wcale nie było związane z niedoborem tego pierwiastka. Najprawdopodobniej Ammania gracilis, która przed tą zmianą w nawożeniu rosła bardzo dobrze, jest bardziej wrażliwa od innych roślin w akwarium na nadmiar boru. Zahamowanie wzrostu ammanii umożliwiło innym roślinom spożytkowanie fosforanów, których jest za mało w akwarium (co jest zresztą naszym celem, albowiem hamuje rozwój glonów). Po dokładniejszych oględzinach okazało się, że roślina rzeczywiście wykazuje objawy przedawkowania boru.
Ponadto gdy wróciłem do pokonu (wraz z K2SO4 i MgSO4) rośliny zaczęły produkować bardzo dużo tlenu, co objawia się smużkami bąbelków z liści. Jednakże na Hygrophila corymbosa pojawiły się objawy niedoboru potasu i prawdopodobnie magnezu (początkowe). Jak się okazało dawki były za małe. Czekam na efekty po zwiększeniu podaży K2SO4 i MgSO4.
Minęły dni...
Zwiększenie dawek K2SO4 i MgSO4 spowodowało wyraźne przyspieszenie wzrostu niektórych roślin. Obecnie dawkuję, by uzyskać docelowe stężenia 20 ppm K+ i 10 ppm Mg2+. Najwyraźniej zareagowały lotosy i nadwódki. Niestety Ammania gracilis nie wróciła do swojej dawnej świetności. Może więc jednak były to objawy niedoboru boru ?
Wygląda na to, że w akwarium nadal jest ostra konkurencja pokarmowa i mimo dużych dawek żelaza (docelowe stężenie Fe ok. 0.75 ppm) glony się nie pojawiają. Testy Symfonii złotej, a właściwie Suity mikro (ten sam skład, lecz opakowania 10*2g za 4.5 pln) przeprowadzone przez Benona Garstkę wypadły pomyślnie. Jak zdobędę ten nawóz postaram się sprawdzić, czy stężenie amoniaku przekroczy w sposób zauważalny 0 ppm. Jeśli nie... będę stosował Syfmonię z siarczanem potasu i prawdopodobnie magnezu.
Mikrovit 1
Płynny nawóz firmy INTERMAG.
Zawiera chelatowane mikroelementy. Cena min. 5 pln za litr. W butlach po 1 i 5 litrów (5 litrów kosztuje 23 pln w detalu).
Skład:
%wag dla Fe=0,28 porównanie do TMG TMG dla Fe=1

K+

0,000

0,00

3,16

0,00

Mg2+

2,33

2,837

1,82

1,56

10,13

S

0,000

0,00

4,04

0,00

B

0,015

0,018

1,14

0,016

0,07

Cu

0,25

0,304

12,68

0,024

1,09

Fe

0,23

0,280

1,00

0,28

1,00

Mn

0,27

0,329

2,05

0,16

1,17

Mo

0,01

0,012

1,52

0,008

0,04

Zn

0,18

0,219

27,39

0,008

0,78

Co

0

0,000

0,00

Jeśli się nie mylę, to nawóz jest w postaci wersenianu sodu.
Uwagę zwraca duża zawartość Cu i Zn. Najprawdopodobniej zawartość magnezu będzie niewystarczająca. Nawóz jest mniej ekonomiczny niż Symfonia. Testów chyba nie będę prowadził :)
Suita mikro - pierwsze obserwacje [22.04.00]
Warunki:
2 g dzienni Suity mikro.
Wymiana wody: ok. 500l/tydzien.
5 g K2SO4 dziennie.
5 g MgSO4*7 H20 dziennie.
0.12 g H3BO3
Wnioski:
1. Poziom azotanów wzrósł do 25 ppm.
2. Nie robiłem testów na NH3... ale oczywistym wydaje się fakt, że
stężenie NH3 wzrośnie bezpośrednio po dodaniu nawozu. Ben Garstka raportował o
skokach 0.25ppm tuż po podaniu.
3. Ryby - raczej normalne zachowanie.
Mruki (podobno wrażliwe ryby) czują się dobrze. 
4. Rośliny - porównywalnie jak po Pokonie.

Nie zauważyłem istotnych _pewnych_ różnic w porównaniu z Pokonem.
Będę testował dalej. 
6. Zrodła pomyłek:
 - wzrost temp. w baniaku w związku z upałami (w pokoju mam 25 stopni
w baniaku 27-28).
 - zbyt krotki czas obserwacji ( 7 dni)
Suita mikro - wnioski [22.04.00]
Doświadczenie przerwałem... nie zauważyłem znaczącej poprawy w wyglądzie roślin.
PMDD [27.05.00]
Efekty ciekawe. Więcej na stronie poświęconej temu projektowi PMDD ;)
PMDD [15.09.00]
Dopiero gdy kupiłem test na żelazo, zrozumiałem... jak wielkie ilości tego pierwiastka rośliny potrafią wyciągnąć z wody. Żelazo jest praktycznie nieoznaczalne, [jedynie kilka godzin po poddaniu nawozu test pokazuje wyniki różne od 0 ppm], mimo iż wg. obliczeń powinno być 2.5 ppm. [5.08.06] oczywiście żalazo wytrąca się z roztworu....
.... [31.05.08]
Dużo się wydarzyło w moim akwarium... mogę tylko przeprosić za brak aktualizacji strony. Obecnie akwarium nawożone jest mieszanką mikroelementów "Mikro plus"" firmy Intermag... w dużych ilościach (obecnie 18 ml dziennie!). Fosforany utrzymywane powyżej 2 ppm, azotany powyżej 30 ppm, potas powyżej 30 ppm. Do tego duża podmiana wody (100-200% tygodniowo)... i jest prawie dobrze :)
[Góra] [Ramki] [Menu / Opis zawartości] [Start]
by Triamond