Akwarium Triamonda

Objawy niedoborów i nadmiarów

[Ramki] [Menu / Opis zawartości] [Start]
Rośliny pobierają substancje odżywcze albo bezpośrednio z toni wodnej, albo też przez korzenie z podłoża. Diagnozowanie niedoborów makroelementów (węgiel, wodór, tlen, potas, azot, fosfor) i mikroelementów (wapń, magnez, siarka, bor, żelazo, mangan, miedź, cynk, molibden) jest często bardzo trudne, a jedynym dowodem słuszności rozpoznania jest ustąpienie objawów po dodaniu konkretnego pierwiastka. Pewne symptomy mogą być jednak cenną wskazówką sugerującą błędy w nawożeniu. W naszych rozważaniach nie będziemy się zastanawiać nad wodorem i tlenem, ze względu na ich łatwą dostępność. Problem nawożenia węglem zostanie omówiony w innym miejscu.

Pierwiastki możemy podzielić na mobilne, i niemobilne. Te pierwsze mogą być przemieszczane ze starszych liści rośliny do nowo wzrastających pędów, czym różnią się od drugiej grupy. Dla hodowcy roślin jest to bardzo istotna informacja, ponieważ niedobory pierwiastków mobilnych będą przejawiały się zmianami obejmującymi przede wszystkim starsze liście, w przeciwieństwie do niemobilnych, w przypadku których zmiany będą obserwowane na świeżo wzrastających częściach rośliny.
Pierwiastki:
niemobilnemobilne
  • bor
  • wapń
  • miedź
  • żelazo
  • mangan
  • siarka
  • azot
  • fosfor
  • potas
  • magnez


    • Podział na mikro i makroelementy związany jest z zawartością pierwiastków w suchej masie rośliny.
    Nazwasymbolmg/kgfunkcjawzględna liczba atomów
    azotN15000białka, aminokwasy1000000
    fosforP2000kwasy nukleinowe, ATP60000
    potasK10000katalityczna, transport jonów250000
    wapńCa5000ściana komórkowa125000
    magnezMg2000 część chlorofilu80000
    siarkaS1000aminokwasy30000
    żelazoFe100synteza chlorofilu2000
    miedźCu6składnik enzymów100
    manganMn50aktywator enzymów1000
    cynkZn20aktywator enzymów300
    borB20składnik ściany komórkowej2000
    molibdenMo1przyswajanie azotu1
    chlorCl100reakcja fotosyntezy3000
    Jak widać niektóre z pierwiastków potrzebne są w bardzo niewielkich ilościach, choć nie znaczy, że ich niedobory nie zdarzają się rzadko.

    Objawy niedoborów i nadmiarów:
    Nazwapostaćliścieniedoborynadmiary
    AzotNNH4+, NO3-Stare Roślina żółknie począwszy od starych liści. Liście raczej nie opadają (jedynie przy silnych niedoborach). Młode liście są bardziej zielone od starszych. Zahamowanie wzrostu, niewielki rozmiar. Brzeżna martwica liści. Liście mają ciemną barwę. Zahamowanie kwitnienia.
    FosforPH2PO4-, HPO4 2-Stare Zahamowanie wzrostu. Młode liście niektórych roślin (np. Echinodorus grandiflorus, Ludwigia sp., Hygrophila sp.) stają się różowe, czerwone lub purpurowe. Zjawisko to spowodowane jest powstawaniem barwnika przy dostatecznie silnym oświetleniu. Inne rośliny pozostają zielone lub ciemnozielone. Dolne liście mogą ginąć. W akwarium nie powinniśmy obserwować glonów (niedobór fosforu bardzo silnie hamuje rozwój glonów). Brzeżna martwica liści. Mogą pojawić się niedobory Fe, Mg, Zn i innych mikroelementów. Objawy niedoborów N, K, Zn, Cu (wg.innego źródła).
    PotasKK+Stare Starsze liście żółkną gniją i opadają (szczególnie łatwo można to zaobserwować u Hygrophila corymbosa przy silnych niedoborach) Czasami na liściach pojawiają się drobne ciemne martwicze plamki (np. lotos tygrysi). Mniejszy rozmiar liści. Zahamowanie wzrostu. Żółte liście nie mają zielonego otoczenia żyłek (jak przy niedoborze magnezu). Żółknięcie rozpoczyna się od wierzchołków lub brzegów. Mogą pojawić się niedobory Mg i prawdopodobnie Ca.
    WapńCaCa2+Nowe Mało prawdopodobne przy wodzie kranowej. Przyczyną może być nadmiar potasu. Uszkodzenie stożków wzrostowych. Żółknięcie, bielenie brzegów liści. Mniejszy rozmiar liści. Liście pogięte, zniekształcone. Młode łodygi giną. Zahamowany wzrost. Skrócone międzywęźla. Mogą pojawić się objawy niedoborów Mg i K lub Mn, Fe, B
    MagnezMgMg2+Stare Żółknięcie liści. Proces rozpoczyna się od krawędzi, centrum może pozostawać zielone. Brzegi mogą robić się białe. Dotyczy głównie liści starych, młode pozostają zielone, lub też żółkną. Opadanie starszych liści. Wzrost może pozostać nie zaburzony. Tolerowane przez rośliny. Może jednak dojść do obniżenia tempa wzrostu w przypadku niezrównoważenia w nawożeniu z Ca i K.
    SiarkaSSO42-Nowe Podobne do niedoborów azotu. Może powodować przedwczesne opadanie liści. Mniejszy rozmiar liści, żółknięcie obszarów międzyżyłkowych.
    ŻelazoFeFe2+Nowe Żółknięcie liści. Okolica w otoczeniu żyłek jest zielona. Łatwo zaobserwować na szybko rosnących roślinach.
    Nowe liście mogą być karłowate. Ceratopteris : nowe pędy robią się białe.
    Egeria densa : zielono żółte liście blisko łodygi.
    Echinodorus sp. : podłużne przejaśnienia; przy intensywnych niedoborach nowe liście szybko umierają.
    Rotala macrandra : liście stają się białe i szybko giną.
    Anubias sp. : liście mają jaśniejszy kolor.    		 Rozwój glonów nitkowatych. Brązowienie liści. Brązowe plamki na liściach. Objawy niedoborów Mn lub Zn
    BorBBO3-Nowe Ginięcie stożków wzrostowych, śmierć bocznych odrostów przy silnych niedoborach. Przy umiarkowanych liście są powyginane, mniejsze niż u zdrowej rośliny. Skórzasty wygląd liści, nieprawidłowa grubość. Żółknięcie wierzchołków liści z postępującą martwicą. Nieprawidłowy kolor liści. Liście mogą mieć wygląd "nadpalanych". Ciemnienie liści. Martwica tkanki pomiędzy żyłkami. Opadanie liści. Młode liście zdeformowane.
    ManganMnMn2+Nowe Żółknięcie liści między żyłkami, pojawianie się brązowych plamek aż do martwicy tych obszarów. Efekt "czerwonej szachownicy". Okolice żyłek pozostają zielone. Zahamowanie wzrostu.
    		 Początkowo podobne do objawów niedoboru. Starsze liście mają brązowe plamki otoczone żółtym okręgiem lub obszarem. Brązowe plamki na łodygach. Zahamowanie wzrostu. Może objawiać się jak objawy niedoboru Fe. Brzegi liści zawijają się do przodu, ulegają martwicy.
    CynkZnZn2+Nowe Zmniejszenie się rozmiaru liści, skrócenie międzywęźli. Powyginane lub pomarszczone brzegi liści. Żółknięcie liści między żyłkami, rozpoczynające się od wierzchołków i krawędzi liści. Zahamowanie wzrostu. Mogą pojawić się objawy niedoboru Fe w przypadku niektórych roślin. Wpływa na wchłanianie Mg.
    MiedźCuCu2+
    Cu+
    		Nowe Martwica wierzchołków wzrostowych. Pomarszczone krawędzie liści. Młode liście są małe, o nieprawidłowym kształcie. Czasami dochodzi do martwicy łodygi głównej i nadmiernego rozwoju łodyg pobocznych. Uszkodzenie systemów korzeniowych. Mogą pojawić się objawy niedoboru Fe. Spowolnienie wzrostu.
    MolibdenMoMoO4-Stare Liście są jasne, powyginane, wąskie, małe.
    Żółknięcie liści nie dotyczące obszarów okołożyłkowych. Plamki na liściach. Zahamowanie kwitnienia. Brzegi liści zawjają się do przodu.     		?
    ChlorClCl-Nowe Nieznane Toksyczne dla roślin. Przedwczesne opadanie liści. Zniekształcenie liści, następujące brązowienie, chloroza i wreszcie opadanie. Brązowienie, martwica brzegów liści. Zredukowany rozmiar liści.
    NikielNiNi2+Nowe Istotny przy przyswajaniu N w formie mocznika. Objawy niedoboru Fe. Chloroza, martwica brzegów liści.
    KobaltCoCo2+? ?
    Pełni rolę przy wiązaniu N.     		?

    Na podstawie:
    [Góra] [Ramki] [Menu / Opis zawartości] [Start]
    by Triamond